گزارش تحقیق قیمت نوار تست قند خون
نتایج حاصل جهت اطلاعرسانی و انعکاس چالشهای جامعۀ دیابتی

نوار تست قند خون یکی از مهمترین تجهیزات اندازهگیری قند است که دسترسی به آن برای همه افراد مبتلا به دیابت ضرورت دارد. افزایش مستمر قیمت نوار تست قند خون از سال ۱۴۰۲ یک مشکل جدی برای بسیاری از خانوادهها بوده است که مکرراً توسط تیم مدافعه گری انجمن گابریک به مسئولین و مدیران مربوطه گزارش شده و بر توجه و رسیدگی به توزیع مناسب و قیمت مناسب برای جامعه دیابتی تأکید شده است. گزارش کامل این فعالیتها را میتوانید اینجا مطالعه کنید.
یکی از اقدامات انجام شده برای گزارش شرایط سخت موجود به مقامات سازمانهای مختلف، جمع آوری اطلاعات واقعی از جامعه دیابتی و ارائه گزارش این تحقیقات و تحلیل پاسخهای به دست آمده به اداره کل تجهیزات و ملزومات پزشکی بوده است. نحوه انجام این تحقیقات و اطلاعات به دست آماده به شرح زیر میباشد:
گزارش تحقیق قیمت نوار تست قند خون
۱. گزارش تحقیق قیمت نوار تست قند خون مورخ شهریور ۱۴۰۲
این گزارش به بررسی چالشهای دسترسی به تجهیزات تست قند در ایران میپردازد. بر اساس اطلاعات جمعآوریشده از ۳۰۵ بیمار دیابتی از ۲۷ استان کشور، مشکلات عمدهای در زمینه تهیه نوارهای تست قند خون وجود دارد. میانگین سنی افراد تکمیلکننده این پرسشنامه ۱۹ سال بوده و از نظر وضعیت ابتلا به دیابت عموماً والدین کودکان مبتلا به دیابت نوع یک (۴۲ درصد) و افراد مبتلا به دیابت نوع یک (۴۰ درصد) بودهاند:
چالشهای اصلی ذکرشده در پاسخها
- دسترسی به نوارهای تست قند خون:
- اغلب شرکت کنندگان در تهیه نوارهای تست قند خون با مشکل مواجه هستند.
- حدود ۵۰% از تکمیلکنندگان پرسشنامه به دلیل مشکلات تأمین نوار تست قند خون، بیش از یک دستگاه تست قند خون دارند.
- برخی بیماران مجبور به خرید دستگاههای جدید تست قند خون شدهاند، زیرا نوارهای تست مربوط به دستگاههای قدیمی در بازار موجود نیست.
- قیمت نوارهای تست قند خون در برخی فروشگاهها به طور غیرمنطقی افزایش یافته است و ۳۷ درصد افراد به طور متوسط بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان در ماه برای تهیه نوارهای تست قند خون هزینه میکنند.
- ۳۳ درصد افراد اظهار کردهاند که بیش از ۵۰۰ هزارتویمان برای تهیه نوار تست قند ماهانه هزینه میپردازند.
- وضعیت بیمه پایه بیماران:
- ۶۵ درصد شرکت کنندگان این تحقیق تحت پوشش بیمه تأمین اجتماعی هستند
- ۲۵ درصد افراد بیمه سلامت دارند
- ۵ درصد تحت پوشش بیمه نیروهای مسلح هستند
- ۶ درصد از آنها فاقد بیمه پایه هستند.
علیرغم اینکه هزینه تجهیزات برای بسیاری از خانوادهها سنگین است، بیمه تأمین اجتماعی و سلامت هیچ نوع پوشش بیمهای و بازپرداخت هزینه برای کمک به خرید نوار تست قند خون ندارند.
جمعبندی
بیماران دیابتی در ایران با چالشهای جدی در زمینه دسترسی به تجهیزات تست قند خون مواجه هستند. افزایش قیمتها، کمبود نوارهای تست و مشکلات در پوشش بیمهای از جمله مسائل اصلی هستند. انجمن دیابت گابریک به دنبال پیگیری این مشکلات و بهبود شرایط برای بیماران است. نکته قابلتوجه آنکه انجمن دیابت گابریک از سال ۱۳۹۸ و با شروع فعالیت کمیته مدافعهگری موضوع پوشش بیمهای نوار تست قند خون را به صورت جدی پیگیری نمود و بعد از تدوین و تائید بیانیه کشوری خود-پایشی قند خون و پیگیریهای فراوان با بیمهگزاران مصوبه شورای عالی بیمه در بهمنماه سال ۱۴۰۰ ابلاغ گردید ولی متأسفانه کماکان این مصوبه اجرا نشده است.
۲. گزارش تحقیق قیمت نوار تست قند خون مورخ اردیبهشت ۱۴۰۳
با توجه به گفتگوهای انجام شده در جلسه با اداره کل تجهیزات پزشکی و اعلام این سازمان به الزام داروخانهها و مراکز فروش تجهیزات پزشکی به ارائه نوار تست قند خون با قیمت مصوب این سازمان، تحقیق دیگری در اردیبهشت ۱۴۰۳ در زمینه دسترسی و قیمت نوار تست قند خون انجام شد. گزارش حاضر بر اساس پرسشنامهای است که توسط ۴۳۵ نفر تکمیل شده و چالشهای موجود در دسترسی به نوارهای تست قند خون را بررسی میکند. در این تحقیق علیرغم اینکه دسترسی به نوار تست قند خون با قیمت مصوب مقداری بهبود پیدا کرده بود، همچنان بسیاری از شرکت کنندگان هزینههای زیادی را برای تهیه این کالای ضروری پرداخت کرده بودند.
نتایج این مطالعه همراه با نامهای خطاب به آقای دکتر شاهمرادی، مدیرکل اداره کل تجهیزات و ملزومات پزشکی با موضوع برآورد چالشهای دسترسی به نوار تست قند خون با پرسشنامههایی از طریق سامانههای مجازی این انجمن و تماس تلفنی، درخواست اعلام نحوه دستیابی به لیست مراکز منتخب فروش با قیمت مصوب و تعداد مجاز برای هر شخص و نیز چگونگی فرآیند گزارش تخلفات در چرخه توزیع ارسال گردید.
روش جمعآوری دادهها
- تماس تلفنی با افراد: ۸۲ پرسشنامه
- لینک پرس لاین در گروههای دیابتی: ۲۱۸ پرسشنامه
- لینک پرس لاین در استوری اینستاگرام: ۱۳۵ پرسشنامه
پس از حذف پرسشنامههای ناقص، مجموعاً ۴۳۱ پرسشنامه از ۲۷ استان ایران تحلیل شد.
ویژگیهای شرکت کنندگان
- پراکندگی جغرافیایی: ۱۰۵ نفر از تهران و ۳۲۶ نفر از سایر استانها
- گروه سنی:
- ۳۵ درصد والدین کودکان ۵ تا ۱۱ سال
- ۳۷ درصد افراد بالای ۲۰ سال
- نوع دیابت: ۸۸ درصد مبتلا به دیابت نوع ۱
- سابقه دیابت: ۶۱ درصد سابقۀ ابتلا به دیابت بین ۱ تا ۱۰ سال
یافتههای کلیدی تحقیق
- دفعات تست قند خون:
۶۳ درصد افراد، ۴ تا ۷ بار در روز تست قند خون انجام میدهند.
طبق آمار بهدستآمده، حدود نیمی از تکمیلکنندگان این پرسشنامه به دلیل مشکلات تأمین نوار تست قند خون، بیش از یک دستگاه تست قند خون دارند.
- خرید نوار تست قند خون:
- ۷۲% از افراد در یک ماه گذشته نوار تست خریداری کردهاند.
- ۴۰% از مراکز تجهیزات پزشکی به صورت حضوری خرید کردهاند.
- قیمت یک بسته نوار تست و هزینههای بالا:
- ۵۰% از افراد بین ۵۰ تا ۱۰۰ هزار تومان برای یک بسته ۵۰ عددی پرداخت کردهاند.
- ۳۶% از افراد بین ۳۰۰ تا ۵۰۰ هزار تومان ماهانه برای نوار تست هزینه میکنند.
به طور کلی ۴۸ درصد شرکت کنندگان، نوار تست قند خون را با قیمتی چند برابر بیشتر از قیمت مصوب خریداری کردهاند. هزینه ماهانۀ خرید نوار تست بین ۳۰۰ هزار تومان تا بیش از ۱ میلیون تومان گزارش شده است.
- چالشهای دسترسی:
- ۵۴ درصد: مراجعه به مراکز متعدد برای یافتن نوار تست
- ۲۰ درصد: مراجعه به شهرهای مجاور
- ۲۶ درصد: دسترسی آسان به نوار تست
- چالشهای موجود در دسترسی از مشکلات عمدۀ بسیاری از پاسخدهندگان به پرسشنامه بوده است و در مجموع ۵۵% از افراد دسترسی به نوار تست را “سخت” و ۱۹% آن را “بسیار سخت” توصیف کردهاند.
نتیجهگیری
با وجود تلاشهای ادارۀ کل تجهیزات و ملزومات پزشکی، مشکلاتی نظیر تخلفات فروشندگان و ارائه نوار تست قند خون با قیمتهای بالا همچنان وجود دارد. یافتههای این تحقیق به ریاست ادارۀ نظارت بر تأمین و نگهداشت تجهیزات و ملزومات پزشکی ارائه شده است تا با نظارت بیشتر، دسترسی به نوار تست قند خون با قیمت مصوب بهبود یابد.